Sữa mẹ, sữa công thức và sữa tươi, cùng là chữ sữa nhưng không giống nhau ^^ 

Poc đã qua mốc 24 tháng. Mẹ ghi lại tóm tắt quá trình uống sữa của Poc như sau:

• Từ 1-5 tháng: bú sữa mẹ hoàn toàn, sữa mẹ thay nước hoàn toàn.
• Poc 5 tháng mẹ đi làm lại, Poc bắt đầu tập ăn dặm.
• Từ 5-9 tháng: vẫn sữa mẹ hoàn toàn nhưng bắt đầu uống thêm nước lọc hoặc nước trái cây sau mỗi cữ ăn dặm.
• Từ 9-13 tháng: ngoài 2-3 cữ sữa mẹ, dặm thêm 1-2 cữ sữa bột Wakado mỗi ngày.
• Poc 13 tháng bắt đầu đi bộ đội.
• Từ 13-16 tháng: sữa mẹ giảm, chỉ còn 1 cữ sữa mẹ bú đêm, bắt đầu tập 1 cữ sữa tươi, còn lại là sữa bột Wakado.
• Từ 16 tháng: Poc chuyển sang uống sữa tươi hoàn toàn đến giờ.

Nói về sữa và quyết định cho con uống sữa nào, bao nhiêu và bao lâu, đó luôn là câu hỏi chung của tất cả bà mẹ có con nhỏ. Bản thân mình cũng phân vân lắm, nhiều khi đã quyết định rồi nhưng lâu lâu lại thấy nghi ngờ ko biết mình làm như vậy có tốt cho con chưa, liệu mình có làm sai 1 bước nào khiến con thiệt thòi hay ko?

Đầu tiên mình nghĩ căn bản ai cũng hiểu, sữa mẹ là tốt nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Thời gian cho bé bú sữa mẹ càng lâu càng tốt trong khả năng của người mẹ. Vấn đề gây nhiều tranh cãi nhất vẫn là sau sữa mẹ, thì sẽ là sữa công thức hay sữa tươi? Tìm rất nhiều thông tin trên mạng, mình cực kỳ tâm đắc với cách phân tích của bạn này ở WTT:

Nếu các mẹ tranh cãi xem sữa tươi và sữa bột cái nào tốt hơn thì tranh luận không bao giờ chấm dứt cả, vì chuyện hơn kém ở đây không có tính tuyệt đối. Sữa tươi hay sữa CT sẽ là nên dùng hơn khi đặt vào trường hợp cụ thể: bé bao nhiêu tháng tuổi, có bị SDD không, chế độ ăn dặm như thế nào…

Sách vở và BS đều khuyên là bé dưới 1T bú mẹ hoặc uống sữa CT, nhưng sau 1T thì lại uống sữa tươi, tại sao? Cái này chả liên quan gì đên chuyện có hay không có điều kiện kinh tế hay trí thông minh cả.
- Sữa tươi có thể gây dị ứng. Sau 1T thì nguy cơ bị dị ứng giảm đi nhiều. Tất nhiên bé nào dị ứng sữa tươi thì cũng dị ứng luôn sữa CT vì nó cũng làm từ sữa bò, bé chỉ bú mẹ hoặc uống sữa dành riêng cho trẻ dị ứng thôi.
- Protein (đạm) trogn sữa bò tươi rất khó tiêu hóa đối với bé nhỏ. Khi chế biến sữa CT người ta phải xử lí để phân giải đạm sữa bò thành các protein dễ tiêu hóa. Sau 1T hệ tiêu hóa của bé đủ mạnh để tiêu hóa được đạm này rồi.
- Sữa tươi có hàm lượng muối, kali, chlorid cao hơn, ko tốt cho thận của bé dưới 1T
- Sữa tươi thiếu 1 số chất vi lượng như vitamin E, kẽm, và đặc biệt là sắt. Bé dưới 1T dinh dưỡng chủ yếu là từ sữa chứ ăn dặm chưa bao nhiêu, nên nếu uống sữa tươi sẽ dẫn đến nguy cơ thiếu sắt. Sau 1T nguồn dinh dưỡng chính của bé là từ ăn dặm, sữa ko nên uống quá 500ml/ ngày – bất kể sữa gì. Các chất vi lượng kia sẽ được cung cấp từ thực phẩm là chính chứ ko phải từ sữa nữa, nên việc bé uống sữa tươi không ảnh hưởng gì đến việc cung cấp các chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển của bé cả.
- Bù lại, sữa tươi có hàm lượng đạm, canxi, photpho và vitamin A cao hơn, rất cần thiết cho sự phát triển của xương và răng và kiểm soát vận động cơ ở giai đoạn sau 1T. Chính sữa CT dành cho bé sau 1T cũng được tăng thêm hàm lượng canxi và photpho tới mức tương đương sữa tươi, vì như thế mới đáp ứng nhu cầu của bé.
- Chế độ ăn uống của bé phải làm sao để dần dần bé thích nghi với bữa ăn như người lớn: ăn cơm và uống sữa tươi (các mẹ ở đây đều uống sữa tươi đúng khộng, hay có ai vẫn uống sữa CT cho đủ chất?). Bé uống nhiều sữa quá (cả sữa tươi lẫn sữa CT), nhất là các loại sữa CT có quá nhiều chất còn dẫn tới kém ăn, chán ăn do cơ thể tự cảm thấy đã đủ chất rồi.

Vì thế một khi hệ tiêu hóa của bé sẵn sàng để tiêu hóa sữa bò, và bé có 1 chế độ ăn dặm tốt (đủ chất, đủ lượng) thì việc cho bé chuyển sang uống sữa tươi là nên làm, và cũng chỉ nên uống tối đa 500ml/ ngày thôi. Còn những trường hợp các bé lười ăn dặm hoặc bé đang bệnh thì vẫn nên cho bé uống xen kẽ sữa CT cùng sữa tươi. Nhưng đó chỉ là trong giai đoạn tạm thời thôi.

Nói thêm một chút về chuyện sữa CT có tới mấy chục loại chất nọ chất kia còn sữa tươi tìm mỏi mắt cũng chỉ thấy có vài dòng về hàm lượng protein, chất béo, và dăm ba vitamin:
- Nói trước là mình ko thành kiến gì với sữa CT cả, vì trừ các mẹ cho con bú hoàn toàn ra thì ai mà chẳng từng dùng sữa CT cho con, ít nhất là đến khi bé được 1T.
- Trong thời buổi cạnh tranh giá cả đắt đỏ thế này, các mẹ có bỏ tiền ra mua hộp sữa cho con cũng phải cân nhắc. Thế nhưng các loại sữa bột thì đâu có gì khác nhau về những thành phần thiết yếu (cái đó thì có công thức nghiên cứu cả rồi), vậy nên muốn bán được hàng thì các hãng sữa phaỉ quảng cáo cho sữa của mình có thêm chất này chất kia mà sữa hãng khác không có, và rằng cái chất thêm vào đó quan trọng thế nào, cần thiết thế nào… Ngày trước thì các hãng đua nhau thêm vi chất, đến khi sữa nào cũng đủ vi chất này nọ rồi thì bắt đầu sang thời kì bổ sung probiotic, prebiotic. Cách đây chừng 5 năm mình đã rất buồn cười khi thấy cả mì gói cũng được quảng cáo là có DHA, thì đến giờ đâu đâu cũng thấy người ta cho prebiotic vào chứ chả riêng gì sữa.
- Vấn đề là các chất thêm vào đó có quan trọng không? Có! Có thiết yếu không? Không hề! Có hiếm có tới mức bắt buộc phải uống sữa CT để có được chất đó không? Không hề! Nhấn mạnh là các bé sau 1T có chế độ ăn cân bằng dinh dưỡng đều nhận được đầy đủ các chất có trong sữa CT.

Tóm lại thì cho con uống gì hoàn toàn là lựa chọn cá nhân của mỗi gia đình. Chỉ có điều mình thấy một số mẹ có vẻ choáng ngợp trước thành phần và viễn ảnh về công dụng của sữa CT tới mức coi sữa tươi chỉ hơn nước lã chút xíu thế thì không đúng lắm. Với mình thì bây giờ khi con 18th, mình quan tâm nhiều hơn tới bữa ăn của con, sao cho con ăn đủ chất, ăn ngon miệng, ăn vui vẻ, ăn tự giác, hơn là con uống sữa gì, uống được bao nhiêu ml.

Lúc đầu khi có ý định chuyển cho Poc uống sữa tươi hoàn toàn, mình cũng lo lắng lắm, ko biết là Poc có uống được ko, có gây rối loạn tiêu hóa ko, sữa tươi bảo quản lạnh vậy có phải hâm sữa ko vì Poc đang quen uống sữa ấm, và nhất là Poc đang đi học, mình cũng ko chủ động được như  khi bé ở nhà. Thế nhưng từ hôm chuyển sang hoàn toàn sữa tươi, Poc mê uống sữa hẵn dù chỉ uống loại ko đường (ko phải ko thích sữa có đường mà do Poc ko có cơ hội uống sữa có đường để so sánh mà đòi hỏi =))) Đúng 23 tháng Poc bỏ bình, bỏ mút tay, uống hoàn toàn bằng ống hút + ly. Cân nặng và chiều cao trộm vía phát triển bình thường. Tìm hiểu thì mình mới biết sữa tươi cũng có nhiều loại và không phải cứ sữa tươi thì phải bảo quản lạnh.

Thanh trùng là phương pháp bảo quản bằng cách khử khuẩn ở nhiệt độ vừa phải trong thời gian ngắn. Trong phương pháp thanh trùng, sữa được xử lý qua nhiệt độ thấp khoảng 71,7⁰C trong vòng 15-30 giây, sau đó để lạnh ngay. Với phương pháp thanh trùng, sữa phải luôn được giữ ở nhiệt độ tủ lạnh, tức là khoảng 3-5⁰C cả tại nơi bán (ví dụ siêu thị) và tại nhà người tiêu dùng để đảm bảo chất lượng sản phẩm. Ưu điểm của sữa thanh trùng còn giữ lại được một số chất dinh dưỡng hơn so với sữa tiệt trùng. Tuy nhiên, nhược điểm của sữa thanh trùng là hạn sử dụng ngắn (khoảng 2-3 ngày) và phải bảo quản lạnh.

Phương pháp tiệt trùng là diệt khuẩn cực nhanh bằng cách xử lý sữa ở nhiệt độ cao (130 – 150⁰C) trong một thời gian cực ngắn 3-5 giây rồi làm lạnh ngay. Sữa tiệt trùng có lợi điểm là không cần sử dụng đến tủ lạnh để bảo quản tại nơi bán và tại gia đình, có thể bảo quản ở nhiệt độ thường khi chưa mở ra để sử dụng. Khi mở hộp sữa ra để sử dụng mà không sử dụng hết (hộp lớn 1 lit sữa chẳng hạn) thì phải bảo quản phần còn lại trong tủ lạnh. Thêm vào đó, sữa tiệt trùng có hạn sử dụng lâu dài hơn: từ 6 tháng đến 1 năm ở nhiệt độ bình thường mà không cần chất bảo quản.

Thông tin khoa học là vậy, nhưng thiệt tình là mình cũng ko có tin tưởng mấy cty VN sản xuất sữa lắm. Ví dụ sữa thanh trùng thì ko biết khâu vận chuyển có làm lạnh đúng tiêu chuẩn trước khi đến tay mình hay ko? Sữa tiệt trùng thì hàm lượng sữa tươi trong đó có nhiều ko? Thế nên sau 1 tuổi, sữa tươi hoàn toàn là tốt nhưng phải tìm nguồn sữa tươi đảm bảo, cái này mới khó. Poc thì mẹ nhắm mắt làm liều phó thác luôn cho sữa tiệt trùng Cô Gái Hà Lan (ở trường) và Vinamilk (ở nhà) [sữa tươi xách tay mình mua đúng 1 lần date vẫn còn mà khui ra đã nghe mùi chua nên cứ bị ấn tượng ko tốt, hix, có thể là do mình xui nhưng mình nhát lắm, ko dám mua đại rồi gửi cô trên trường vì nhỡ hư cô ko để ý cho uống luôn thì toi]. Mãi cho tới mấy tháng rồi, tình cờ biết sữa TH thì đu theo luôn và từ hôm đó mới thấy yên tâm thiệt sự.

Mà nói thiệt chứ, xem các mẹ VN với các mẹ Tây nói về vụ sữa này khác nhau lắm cơ. Các mẹ VN thì tranh cãi xem sau 1 tuổi nên cho con uống sữa CT hay sữa tươi. Các mẹ Tây thì tranh cãi xem sau 1 tuổi thì cho con uống sữa “người” tươi hay sữa “bò” tươi =)) Mình thì sức người có hạn nên thôi đành mượn tạm con bò ^^

Hy vọng là với em Cherry mẹ sẽ cố gắng vắt sữa kiên trì hơn nữa cho con vượt mốc anh Poc luôn.
Ôi sự nghiệp bò sữa của các bà mẹ, tất cả vì tình yêu bé nhỏ của chúng ta :*